برنج دودی : برنج انواع گوناگونی دارد، که در مقالات پیشین برخی از آن‌ها معرفی کرده‌ایم. در این مطلب قصد داریم به تفاوت‌های برنج سفید و برنج دودی اشاره کنیم و صحت باور‌های درست و غلطی که درباره مصرف آن وجود دارد را بررسی کنیم.

در گذشته که روش‌های ضدعفونی کردن و ماندگاری طولانی‌تر مواد غذایی محدود بود، مردم با دودی کردن مواد غذایی مثل گوشت و یا برنج سعی می‌کردند زمان نگهداری آن‌ها تا جایی که امکان دارد افزایش بدهند. ولی دقیقا چرا از این روش استفاده می‌کردند؟

از لحاظ علمی دود حاوی بیش از ۲۰۰۰ نوع ماده شیمیایی هست که برخی از آن‌ها مثل الکل و یا برخی ترکیبات شیمیایی بخصوص، باعث میکروب زدایی و از بین بردن قارچ‌ها می‌شوند. به همین دلیل هم مردم از دودی کردن برای افزایش ماندگاری محصولات غذایی استفاده می‌کردند.

با توجه به پیشرفت‌های تکنولوژی، امروز دیگر از دودی کردن برای نگهداری مواد غذایی استفاده نمی‌کنند و شاید تنها فایده آن تنوع ذائقه و تجربه یک طعمی باشد که کمتر تجربه می‌کنیم.

برخی افراد گمان میکنند برنج های دودی گونه ای از برنج هستند که به صورت جداگانه کشت میشوند. اما لازم به ذکر است که برنج های دودی همان برنج های عطری کشت شده توسط کشاورزان است که طی مراحل تولید به برنج دودی تبدیل میشوند. برنج های دودی رنگ تیره تری نسبت به برنج های عطری دارند. و دانه های خام و پخته آن عطر دل انگیز دود را به مشام میرساند.

افراد زیادی هستند که این برنج  را به صورت خالص مصرف میکنند ولی برخی از افراد برنج های دودی را با برنج های عطری مخلوط میکنند و هر دو را کنار هم مصرف مینمایند. برنج هاشمی دودی یکی از برنج های پر مصرف مردم گیلان است.

"<yoastmark

 

"<yoastmark

طرز تهیه برنج دودی

برای دودی کردن معمولا کیسه‌های برنج را در اتاق دربسته‌ای قرار می‌دهند و تعدادی هیزم و یا تکه‌های چوب را آن جا می‌سوزانند تا برنج یا هر محصول غذایی دیگری که در آن اتاق وجود دارد، طعم دود را به خود بگیرد.

هرچند که آتش زدن هر ماده دیگری هم دود ایجاد می‌کند اما دود حاصل از سوختن چوب، هم بوی ناخوشایندی در مقایسه با سوختن مواد دیگر ندارد هم اینکه در اثر آتش گرفتن برخی مواد مثل ترکیبات پلاستیکی، گاز‌های سمی متصاعد می‌شود که به هیچ عنوان مصرف آن‌ها برای سلامتی توصیه نمی‌شود.

علاوه بر این هر جنس چوبی هم برای دودی کردن برنج توصیه نمی‌شود چون که چوب‌های رنگ شده و یا آن‌هایی که دارای طعم خاصی هستند مثل چوب درخت کاج، هنگام سوختن دود‌هایی تولید می‌کنند که حاوی ترکیبات سرطان‌زا هست و سلامتی انسان را شدیدا تهدید می‌کنند.

چرا برنج را دودی می‌کنند؟

به جرأت می‌شود گفت که امروز دیگر برای افزایش ماندگاری برنج، آن را دودی نمی‌کنند و این روش عملاً منسوخ شده است. هر چند که دودی کردن برنج، باعث خشک شدن کامل آن می‌‍شود و تغییراتی در عملکرد میکرو ارگانیسم‌های برنج پدید می‌آورد که زمان ماندگاری آن را افزایش می‌دهد ولی انجام این کار آن قدری دشواری دارد که کسی حاضر به انجام نیست.

آیا مصرف برنج دودی برای سلامتی مضر است؟

نمی‌شود پاسخ کوتاه و البته قطعی به این سؤال داد چون برای دودی کردن برنج همیشه از سوزاندن یک ماده ثابت یا یک جنس بخصوص چوب استفاده نمی‌کنند. به‌عبارتی می‌شود گفت دودی کردن مواد غذایی با چوب معمولی، ضرری برای سلامتی ندارد.

اما از آن جایی که انجام این کار در کارگاه‌های متفرقه انجام می‌شود و مشتری اطلاعی از چگونگی انجام این کار ندارد، مصرف برنج دودی توصیه شده نیست.

اگر شما هم از طرفداران پرو پا قرص برنج دودی هستید، توصیه می‌کنیم این مواد غذایی را طبق یک چارچوب زمانی مشخص مصرف کنید چون که مصرف مداوم و طولانی مدت آن ممکن زمینه ساز ابتلا به برخی بیماری‌های زمینه‌ای مانند سرطان بشود.

 

نگهداری برنج دودی و برنج معمولی چه تفاوتی با یکدیگر دارد؟

عملا نگهداری و نحوه پخت برنج دودی تفاوت خاصی با برنج ساده ندارد اما به خاطر داشته باشید که برنج حتماً باید در محیط خشک و ترجیحاً خنک نگهداری بشود. رطوبت ماندگاری برنج را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد و باعث فاسد شدن هر چه زودتر آن می‌شود. علاوه بر این برنج کهنه یا قدیمی، کیفیت به مراتب بهتری در مقایسه با برنج تازه دارد که یک علت اصلی آن، تفاوت در میزان رطوبت برنج هست. برنج اگه در محیط کاملاً خشک نگهداری بشود و به کمک سم‌های مجاز مثل قرص برنج، از تکثیر آفات جلوگیری بشود، چندین سال هم ماندگاری دارد و مشکلی برای آن پیش نمی‌آید.  

طرز پخت برنج دودی

پخت به روش کته :

  1. ابتدا برنج را چند دفعه میشوئیم تا زمانی که آب حاصل از برنج زلال شود.
  2. به مدت ۵ ساعت اجازه میدهیم برنج در آب و نمک خیس بخورد( توجه داشته باشید به ازای هر پیمانه برنج به یک و نیم پیمانه آب و ۱/۳ قاشق چایخوری نمک نیاز دارید)
  3. سپس به برنج روغن مایع ( به ازای هر پیمانه یک قاشق غذاخوری) اضافه و در قابلمه مناسب بریزید.
  4. قابلمه را به مدت ۸ تا ۱۰ دقیقه روی حرارت متوسط قرار داده و کمی هم بزنید تا آب برنج بخار شود
  5. سپس روی در قابلمه دمکنی قرار دهید و شعله را ملایم کنید تا بعد از ۱۵ تا ۲۰ دقیقه برنج دم بکشد.

 

پخت به روش آبکش :

  1. برنج را شسته و به همراه مخلوط آب و نمک به مدت ۵ تا ۶ ساعت خیس کنید.
  2. بعد از مدت ذکر شده در قابلمه ای به ازای هر پیمانه برنج سه پیمانه آب ریخته و روی حرارت بگذارید جوش بیاید و دانه های برنج از کالی خارج شوند .
  3. آب برنج را به ویله آبکش خالی میکنیم.
  4. سپس برنج آبکش شده را با کمی روغن به قابلمه برگردانید .
  5. در قابلمه را با یک دمکنی بپوشانید و ۳۰ دقیقه برنج را دم کنید.
  6. برای ته دیگ میتوانید از نان و سیب زمینی و.. استفاده نمایید

 

برنج دودی بهتر است همراه با چه مواد غذایی مصرف بشود؟     

    هر چند که مصرف میوه و سبزیجات با هر نوع غذایی توصیه می‌شود و بهتر همیشه آن‌ها را در سفره غذایی خود داشته باشیم ولی بهتر است همراه با برنج دودی از سبزیجات استفاده بشود تا اگر ترکیبات مضری در آن باقی مانده باشد، به نحوی اثرات سوء همدیگر را خنثی کنند.

البته این بحث به معنی آن نیست که مواد مضر فقط در برنج یافت می‌شوند، بلکه مجموعه‌ای از عوامل مثل تغذیه، آب و هوا و کم تحرکی همگی باعث می‌شوند که امروزه سلامتی انسان بیش از هر موقع دیگری تهدید بشود.

برنج دودی را با چه مواد غذایی مصرف نکنیم؟

به صورت کلی غذا‌های سرخ کردنی، محصولات فرآوری شده مثل همبرگر‌های آماده و غذا‌های بسته بندی شده آماده حاوی مواد نگه دارنده هستند و احتمال ابتلا به بیماری‌هایی از قبیل سرطان را افزایش می‌دهند. سعی کنید تا جایی که امکان دارد از مصرف هم‌زمان برنج دودی و این مواد غذایی خودداری کنید تا خطر‌های احتمالی آن‌ها یکدیگر را تشدید نکنند.

سخن آخر

اگر چه مصرف هر نوع برنج دودی، به طور حتم برای سلامتی مضر نیست اما از آن جایی که تشخیص این که برنج به چه روشی و با دود حاصل از سوختن چه ماده‌ای تهیه شده عملا امکان پذیر نیست، توصیه می‌شود از برند های معتبر خرید کنید و هنگام تهیه مواد غذایی با استفاده از آن هم ترجیحاً محصولاتی مانند میوه و سبزیجات را به همراه آن مصرف کنیم.