در این مقاله شما را با برنج قهوه ای, شرایط نگه داری روش های پخت آن آشنا می کنیم و به تفاوت آن با برنج سفید می پردازیم تا هنگام خرید برنج قهوه ای با خواص و ویژگی های آن آشنا باشید

 

برنج قهوه ای از جنس همان برنج سفید است با این تفاوت که در برنج سفید ، لایه های بیرونی شالی بطور کامل برداشته می شود ولی در برنج قهوه ای فقط لایه اول آن برداشته می شود

 

برنج قهوه ای نسبت به برنج سفید سرشار از آهن، روی، فسفر، منگنز، کلسیم، منیزیوم، پتاسیم سلنیم، ویتامین های B1، B2، B3، B6، K و E است که باعث می شود خواص بهتری داشته باشد.

برنج قهوه ای منبع قوی از پروتئین است و مقدار زیادی فیبر به رژیم غذایی شما می افزاید و اسدهای چربی را که برای تندرستی شما لازم است را فراهم می کند.

برنج قهوه ای در واقع یک برنج سبوس دار است که می توان آن را جزء دسته غلات به حساب آورد.

از جوانه برنج قهوه ای هم که خواص زیادی دارد استفاده می کنند که با قرار دادن این برنج در آب بعد از چند ساعت تهیه می شود.

معمولاً خیلی از مردم خوردن برنج سفید را به برنج قهوه ای ترجیح می دهند ولی با خوردن یک وعده این برنج به خوشمزگی و خواص خوب آن پی می برند.

 

برنج قهوه ای

 

برنج نه تنها در آسیا بلکه برای برای جمعیت زیادی از مردم جهان ،یک ماده‌ی غذایی اصلی به حساب می آید.

برنج قهوه ای از نوع غلات دانه‌بلند است و در پخت و پز به همراه خورشت یا مخلوط در سالاد مصرف می شود.

 

برنج قهوه ای شیرین، خوردنی خوشمزه و لذیذی است که برای درست کردن دسر به کار می رود.

شربت برنج قهوه ای هم داریم که به عنوان یک شیرین‌کننده‌ی سالم و با عطر و مزه کره‌ای در غذاهای پختنی‌ و انواع نوشیدنی‌های گرم کاربرد دارد.

 

در تازه ترین تحقیقاتی که در دانشگاه پنسیلوانیا صورت گرفته مشخص شده است که پیشینه مصرف برنج به حدود ۵۰۰۰ سال پیش باز می گردد. امروزه برنج تغذیه اصلی نیمی از جمعیت جهان است و میلیارد ها نفر در قاره آسیا و بخش هایی از آفریقا و همچنین اروپا از آن به عنوان غذای اصلی استفاده می کنند.

اگرچه برنج سفید پر مصرف ترین گونه برنج در دنیا می باشد اما در سالیان اخیر استفاده از برنج قهوه ای به دلیل خواص بی شمار و فوایدی که بر سلامتی انسان دارد، افزایش چشمگیری داشته است. آرد برنج، شربت برنج و روغن سبوس از جمله محصولات فراوری شده ای هستند که از این دانه پر ارزش غذایی به دست می آیند. برنج در حالت عادی به رنگ سفید است اما برنج قهوه ای ظاهری تقریبا متفاوت دارد و برخی آن را با برنج دودی اشتباه می گیرند.

 

 

برنج سفید، قهوه ای و برنج سیاه

برنج یکی از مغذی ترین غلات ها محسوب می شود و ویژگی ها خاصی که دارد، آن را به یک ماده غذایی پر مصرف و البته محبوب برای تامین نیاز های غذایی تبدیل کرده است. در ادامه قصد داریم به برخی از مهم ترین ویژگی های برنج اشاره کنیم و فواید مصرف آن برای سلامتی بدن را بازگو کنیم.

 

ارزش غذایی و مواد معدنی موجود در برنج

 

ارزش غذایی در ۱۰۰ گرم

کالری۱۳۰
آب۶۹%
پروتئین۶٫۹ گرم
کربوهیدرات۲۸٫۷ گرم
فیبر۰
چربی۰٫۲ گرم
چربی اشباع شده۰٫۰۵ گرم
اسید های چرب غیر قابل اشباع۰٫۰۶ گرم
امگا ۳۰٫۱ گرم
امگا ۶۰٫۰۴
چربی ترانس۰

 

کربوهیدرات ها

عمده ترین ترکیب تشکیل دهنده برنج، کربوهیدرات(در قالب نشاسته) است که ۹۰% وزن یک دانه را شامل می شود. همچنین بیش از ۸۷ درصد کالری یک دانه برنج  نیز در کربوهیدرات ها نهفته است. نشاسته رایج ترین کربوهیدرات خوراکی است که از دو نوع گلوکوز به خصوص با نام های آمیلوز و آمیلوپکتین تشکیل شده است. این دو نوع گلوکوز موجود در برنج دارای خواص تغذیه ای متفاوتی هستند و در هضم برنج نقش بسزایی ایفا می کنند.

به عنوان نمونه، دانه های برنج سرشار از آمیلوز در هنگام پخته شدن به یکدیگر نمیچسبند و به اصطلاح شفته نمی شوند. این نوع برنج همچنین از برخی فیبر های مفید بهره می برد که هضم نشاسته را به تاخیر انداخته و سبب می شود فرد مدت طولانی تری احساس سیری داشته باشد.

جالب است بدانید که برنج سرشار از آمیلوپکتین (که در عین حال از میزان کمتری آمیلوز برخوردار است) پس از پخته شدن به راحتی شفته شده و خاصیت چسبندگی بالایی دارد. دقیقا همین ویژگی سبب شده است که از این نوع در تهیه بلغور برنج و همچنین پودینگ برنج بیشتر استفاده شود. ویژگی بخصوصی که آن را به وعده غذایی اصلی و البته محبوب کشور های شرق آسیا تبدیل کرده است.

هضم آسان یکی دیگر از خواص تغذیه ای برنج های سرشار از آمیلوپکتین است که بر خلاف باور عامیانه، صرفا برای سلامتی مفید نیست و با افزایش غلظت قند خون، مشکلات متعددی برای مبتلایان به دیابت ایجاد می کند. بنابراین توصیه می شود پیش از خرید برنج، حتما به خواص تغذیه ای آن دقت کنید تا از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری شود.

 

فیبر

یکی دیگر از تفاوت های عمده برنج سفید و قهوه ای، میزان فیبر موجود در آن ها است به نحوی که برنج قهوه ای شامل ۱٫۸% فیبر می باشد در حالی که این میزان در برنج سفید تنها ۰٫۳% است. میزان یک کربوهیدرات بخصوص که دیر تر هضم می شود نیز یکی دیگر از تفاوت های برنج سفید و قهوه ای می باشد.

این نوع نشاسته علاوه بر آن که سبب رشد و تکثیر یک گونه باکتری مفید در معده می شود، منجر به تشکیل یک نوع آمینو اسید خاص در روده به نام «بوتیرات» می شود که نقش بسزایی در عملکرد بهینه دستگاه و همچنین جلوگیری از ابتلا به سرطان روده ایفا می کند. لازم به یادآوری است که سبوس برنج نیز منبعی سرشار از فیبر می باشد و مصرف آن می تواند تا حد زیادی برخی از خواص برنج قهوه ای را پوشش دهد.

 

ویتامین ها و مواد معدنی

ارزش غذایی برنج تا حد زیادی به نحو پخت و همچنین سرو آن بستگی دارد. بخش عمده مواد معدنی در سبوس و جوانه برنج یافت می شود که جزئی از برنج قهوه ای است.

منگنز: یک ماده معدنی است که در برخی گروه های غذایی مخصوصا دانه های غلات وجود دارد. منگنز نقش ویژه ای در عملکرد متابولیسم بدن و همچنین کارکرد بهینه آنتی اکسیدان های سیستم ایمنی ایفا می کند.

منیزیم: یکی از آن دسته مواد معدنی است که تنها در برنج قهوه ای یافت می شود و وجود میزان کافی آن موجب عملکرد بهینه سیستم ایمنی بدن می شود. گروهی از پزشکان در تازه ترین تحقیقات خود پی برده اند که کمبود منیزیم تاثیر چشمگیری در ابتلا به بیماری های مزمن دارد.

مس: تقریبا در تمامی انواع دانه های غلات یافت می شود و نقش بسزایی در پیشگیری از ابتلا به بیماری های قلبی ایفا می کند. میزان مس در رژیم های غذایی بسیاری از کشور های اروپایی و همچنین آمریکای شمالی، کمتر از میزان استاندارد گزارش شده است.

برنج سفید و قهوه ای مهم ترین انواع برنج ایرانی هستند که تفاوت های عمده ای با یکدیگر دارند. در ادامه مقاله قصد داریم ویژگی های این دو نوع را بررسی کنیم تا تصمیم گیری بهتری هنگام خرید برنج داشته باشید.

 

 

 

برنج قهوه ای

 

حال به تعدادی از خواص خیلی خوب این برنج می پردازیم:

 

۱-برنج قهوه ای چاقی را کاهش می دهد.

این برنج با داشتن منگنز به سنتز چربی بدن کمک می کند و مانع از توده ای شدن ، جمع شدن چربی بدن و افزایش وزن و چاقی بدن می شود. این برنج با افزایش فعالیت یکی از آنزیم های آنتی اکسیدانی به نام گلوتاتیون پرواکسیداز در بدن به افزایش سطح چربی مفید بدن (HDL) کمک می کند.

 

۲-برنج قهوه ای نقش آنتی اکسیدانی دارد.

این برنج با داشتن خواص آنتی اکسیدانی قوی که دارد در برابر خواص اکسیداسیونی که به سلول های بدن آسیب می رساند مقاومت می کند و به عبارتی در برابر رادیکال های آزاد حاصل از فعالیت های انرژی زای حاصل از سوخت و سازها به پیشگیری از بیماریهایی چون سکته قلبی کمک زیادی می کند.

 

۳-در سلامتی سیستم گوارش مفید است.

برنج قهوه ای فیبر دارد که به هضم بهتر غذا کمک می کند و باعث سیری معده می شود و مانع از یبوست و کولیت روده می گردد.

سبوس موجود در این برنج از جذب رطوبت و اسید در معده که سبب التهاب و تورم آن می شود جلوگیری می کند.

 

۴-برای سلامتی قلب و عروق موثر است.

برنج قهوه ای با داشتن سلنیم فراوان برای کاهش فشار خون ،جلوگیری از گرفتگی دیواره عروق ( تصلب شرائین ) و سلامت قلب مفید است.

 

۵-به افزایش کلسترول خوب بدن کمک می کند.

برنج قهوه ای با افزایش متابولیسم لیپیدها و گلوگز بدن به حفظ چربی های مفید بدن کمک می کند.

و با داشتن یک آمینو اسید به نام گاما آمینوبوتیریک (کابا) باعث کاهش تری گلیسیرید موجود در کبد افراد الکلی می شود.

 

۶-اثر ضد سرطانی دارد.

برنج قهوه ای با داشتن فیبر و فنل های ضروری تریسین ،کافئیک اسید و فرولیک اسید بیشتر نسبت به برنج سفید خواص ضد سرطانی قوی دارد بطوریکه از چسبیدن سموم سرطانی به دیواره های روده جلوگیری و آنها را خارج می کند.مانع از بروز سرطان روده بزرگ ، پستان و خون در بدن می شود.جوانه برنج قهوه ای هم خاصیت ضد سرطانی خوبی دارد.

 

۷-به بهبودی سیستم مغزی کمک می کند.

برنج قهوه ای دارای ویتامین B ، منگنز و ویتامین E است که به بهبود عملکرد مغز کمک می کنند. منگنز با تنظیم فعالیت کلسیم در مغز از تجمع زیادی آن جلوگیری و مانع از اختلالات مغزی و باعث آرامش اعصاب و عضلات می شود و ویتامین E هم یک نقش مهمی در مقابله با بیماریهای مغزی دارد. این بیماریها حاصل حمله های بیولوژیک به ارگانیزیم بدن است.

 

۸-برای جلوگیری از بیماری آلزایمر مفید است.

برنج قهوه ای با داشتن منبع قوی از اسید گاما آمینو بوتیریک (کابا) در پیشگیری از بیماریهای عصبی چون آلزایمر موثر است.

از جوانۀ ابن برنج هم برای برای کنترل آنزیمهای مربوط به بیماری آلزایمر و سایر اختلالات مغزی مانند زوال عقل و فراموشی استفاده می کنند.

 

۹-برای سلامت روان مادران شیرده موثر است.

این برنج برای کاهش فشارهای روانی و استرس در زنان شیرده و پرستاران خیلی موثر است و بدخلقی و افسردکی آنها را تقلیل می دهد.

بطوریکه توانایی بدن فرد را در مقابل عوامل تنش زا و روحی روانی بالا می برد.

 

۱۰-در درمان بی خوابی و اختلالات اضطرابی مفید است.

جوانه برنج قهوه ای خاصیت ضد افسردگی دارد و دارای اسیدهای آمینه مهمی چون گلیسیرین ، گلوتامین و کابا است که فعالیت انتقال دهنده های عصبی مرتبط به پیام های استرس ، افسردگی و نگرانی را کنترل و کاهش می دهد و سبب آرامش فرد می شود.

و یا با داشتن منبع غنی از ملاتونین یا هورمون خواب به تمدد اعصاب و افزایش کیفیت خواب فرد کمک می کند.

 

۱۱- برای سلامت استخوان موثر است.

این برنج با داشتن منیزیم و کلسیم به رشد و تقویت استخوان های بدن کمک می کند و منیزیم مانع از دیمیلینه شدن ( التهاب میلین های محافظ الیاف عصبی در بدن) می شود.

 

موارد دیگری از خواص این برنج هم وجود دارد که به اختصار بیان می شود:

  • برای تقویت ذهن و بدن انسان موثر است.
  • با داشتن مواد خوراکی غنی از فولات برای رشد سلامتی جنین در دوران بارداری مفید است.
  • با داشتن آنتی اکسیدان فرولیک اسید برای پیشگیری از پیری پوست موثر است.
  • مانع از ریزش مو می شود.
  • برای درمان بیماریهای پوستی چون پسوریازیسمفید است.
  • برای درمان پوکی استخوان و آرتریت خیلی موثر است.
  • برای درمان دیابت اثربخش است.
  • تقویت سیستم ایمنی بدن

 

روش نگهداری

این برنج به مدت شش ماه تا یک سال در ظرف دربسته بندی های استاندارد در دمای معمولی قابل نگهداری است .

شرایط نگهداری برنج پخته شده خیلی مهم است و عدم رعایت آن باعث می شود که آلوده به باکتری به نام باسیلوس سرئوس شود که حتی با گرم کردن هم مسمومیت غذایی ایجاد می کند.

برنج پخته شده نباید در دمای اتاق نگهداری شود و در یخچال بهتر است و بیشتر از یک بار هم گرم نشود.

 

موارد مصرف برنج قهوه ای :

توصیه میشود ورزشکاران و افرادی که به دنبال تناسب اندام هستند این برنج را در سبد غذایی روزانه خود بگنجانند.

این برنج در درمان و پیشگیری بیماری هایی اعم از دیابت، فشار خون نقش بسیار مهمی دارد. با استفاده از این برنچ همانند برنج سفید میتوان غذاهای بسیار لذیذ درست کرد غذاهایی که ارزش مواد مغذی آن خیلی بیشتر از برنج سفید است مانند پودینگ ،سالاد با سبزیجات،مخلوط آن با مرغ و …

 

روش های پخت برنج قهوه ای :

این برنج دارای سبوس خیلی بیشتری نسبت به برنج سفید است از زمان پخت بالاتری برخوردار است.

به ازای یک فنجان برنج قهوه ای ، دو فنجان آب اضافه می شود و زمان پخت آن حدود ۳۰ الی ۴۰ دقیقه است و نیاز به آبکشی هم نیست چون با این کار خواص زیادی از آن از بین می رود.

بهتر است قبل از پختن برای مدتی خیسانده شود که باعث می شود پخت آن بهتر انجام گردد.

طرز پخت کته روی گاز : به ازای ۱ لیوان برنج به ۲ لیوان آب نیاز دارید.

ابتدا برنج را شسته و اجازه دهید به مدت ۳۰ دقیقه در آب بماند و خیس بخورد.

سپس ½ قاشق چایخوری نمک به آن اضافه کنید و ۴۵ دقیقه تا ۱ ساعت روی حرارت کم قرار دهید.

بعد از آنکه که برنج دم کشید از روی حرارت بردارید و بعد از ۱۵ دقیقه میل نمایید.

لازم به ذکر است هنگام پخت این برنج آب زیادی به آن نیفزایید زیرا دانه های برنج به هم میچسبند وهمچنین به دلیل یک نوع روغن خاص در این برنج از خرید نوع مانده آن خود داری کنید.

 

طرز پخت در فر :

ابتدا فر را با دمای ۱۸۰ درجه روشن کنید.۱لیوان برنج را با دو لیوان آب و ½ قاشق چای خوری نمک و ½ قاشق غذاخوری کره باهم مخلوط کنید و در قالب بریزید و روی قالب را با فویل بپوشانید.

به مدت ۱ ساعت در طبقه وسط فر قرار دهید تا آماده شود. قالب را از فر بیرون بیاورید و بعد از ۱۰ دقیقه فویل را باز کنید و غذا را نوش جان نمایید.